7 października 2026 r. uczniowie starszych klas Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach wzięli udział w rajdzie autokarowo- pieszym, organizowanym przez nasz Oddział pod hasłem  „Dzień ze Stefanem Żeromskim”. 136 lat temu ten genialny pisarz spędził osiem miesięcy w Łysowie na Podlasiu, pracując jako prywatny nauczyciel na dworze Rzążewskich. Dwór, w którym mieszkał, nie przetrwał do naszych czasów, zatem do uruchomienia naszej wyobraźni posłużyły zachowane zdjęcia dworu i fragmenty pamiętników pisarza, które wówczas prowadził.

Jest to dziś unikalny dokumenty jego pobytu na Podlasiu, który czyta się jak dobrą powieść.

Tego dnia odwiedziliśmy także Izbę Pamięci Narodowej w Zespole Oświatowym w Niemojkach, gdzie przyjęła nas pani dyrektor, Małgorzata Hawryluk, zapewniając nam prawdziwą podróż w czasie i opowiadając o ponad dwóch tysiącach zgromadzonych eksponatów z terenów ziemi niemojskiej i łosickiej. Byliśmy również w Muzeum Ziemiaństwa w Dąbrowie, gdzie mogliśmy zobaczyć jak mieszkano na przełomie XIX i XX wieku. Byliśmy w miejscach, w których jeszcze 100 lat temu stały inne dwory, w których częstym gościem bywał Stefan Żeromski: w Patkowie Ruskim i w Patkowie Prusach. W Patkowie Pruskim niezwykle gościnnie przyjął nas obecny właściciel, pan profesor Wojciech Wawrzyński i to dzięki niemu wiele dowiedzieliśmy się o losach dawnych gospodarzy i ich związkach z Żeromskim.

Pogoda była piękna, więc spacer po polnych i leśnych drogach był prawdziwą przyjemnością. Wędrując pieszo, podobnie jak kiedyś Stefan Żeromski, zatrzymaliśmy się także przy niezwykłej kapliczce unickiej, w lesie Rogacz i przy najnowszym obiekcie na tej trasie: furteczce. Tę ostatnią zrekonstruowano na podstawie rysunku samego pisarza, jaki wykonał w swoim pamiętniku.

Na koniec wycieczki czekała nas uczta: panie z Koła Gospodyń Wiejskich „Szalone Niemojki” w Niemojkach przygotowały wspaniałe pierogi regionalne, zwane „niemojskimi”, oraz pyzy i ciasta na deser. Jak nas poinformowały, przepis na pierogi z soczewicą i zielonymi ziołami, dodawanymi do ciasta, pochodzi z dawnej kuchni dworskiej z dworu w Patkowie Ruskim, w którym kiedyś pracowała prababcia jednej z członkiń Koła.

Dzień ze Stefanem Żeromskim to dzień inny niż wszystkie. Czas wtedy zwalnia i można w końcu wykorzystać bogatą wyobraźnię, którą mamy wszyscy.

Dziękuję za ten dzień wszystkim uczestnikom, gospodarzom odwiedzanych obiektów oraz pracownikom biura Oddziału PTTK „Podlasie” za pomoc w załatwieniu wszystkich formalności.

Rajd dofinansowano ze środków Zarządu Głównego PTTK.

Autor relacji: Natalia Zyśk (Facebook: Pani Przewodnik), Koło Przewodników Terenowych i Pilotów im. Marii Żyburowej, Oddziału PTTK „Podlasie” w Siedlcach

Galeria zdjęć z rajdu